Osy i szerszenie

Osy osiągają długość do 3 cm. Mają oczy w nerkowatym kształcie oraz dwie pary skrzydeł. Tylne są zdecydowanie mniejsze niż przednie. Posiadają aparat gębowy przystosowany do żucia i lizania. W rodzinie osowatych występuje przeobrażenie zupełne. Możemy zaobserwować jaja, larwy, poczwarki i dorosłe osobniki. 

 

Osy i szerszenie gniazdo

Osy są owadami społecznymi. Samice co roku budują nowe gniazda. Na ogół składają się z kilku komórek, każda z nich ma w sobie jedno jajo i zapas pożywienia. Jaja składane są w pierwszej kondygnacji gniazda zbudowanej przez królową.

Larwy wykluwają się z jaj po kilku dniach w zależności od temperatury. Średnio w ciągu 4-6 tygodni od zniesienia jaj pojawia się pierwsze pokolenie robotnic. Przejmują one obowiązki związane ze stałym utrzymywaniem i rozbudową gniazda. Robotnice poszukują pożywienia, głównie zawierającego dużo białka np. muchy, gąsiennice czy pająki.

W tym czasie królowa składa jaja. Każda komórka może być użyta wielokrotnie, do rozwoju larw. Pod koniec lata dobrze rozwinięte gniazdo może liczyć nawet 20.000 os!

Jesienią wyłaniają się nowe królowe i samce. Zapłodnione królowe poszukują nowych kryjówek by spokojnie móc przetrwać zimę w hibernacji. Gniazda wymierają po dotarciu chłodnych temperatur.

Królowe są większe od robotnic. Zimują w swoich kryjówkach w budynkach, korze drzew a nawet w starych gniazdach.

 

  • Osa pospolita(Vespula vulgaris)
  • Osa dachowa (Vespula germanica)

Zwykle budują gniazda pod ziemią, na drzewach lub oraz w szczelinach budynków.

  • Osa leśna (Vespula sylvestris)

Zakłada gniazda, które zwisają z drzew lub buduje je pod ziemią.

  • Vespula austriaca

Pasożytniczy gatunek. Składa jaja w gniazdach osy rudawej.

  • Osa rudawa

Buduje gniazda pod ziemią

  • Szerszeń europejski (Vespa crabro)

Największy przedstawiciel rodziny osowatych. Zakłada gniazda w dziuplach drzew, czasem w budynkach.

  • Szerszeń azjatycki (Vespa mandarinia)

 

Czy osy są pożyteczne?

Osy bywają uznawane za owady pożyteczne. W okresie budowania gniazd, który przypada na wiosnę i wczesne lato robotnice wyszukują min. larwy różnych owadów. W ten sposób zwalczają różne gatunki owadów uznawane za szkodniki.  Osy mogą zapylać rośliny, jednak należy podkreślić, że z całą pewnością nie są w tym tak skuteczne jak pszczoły.

OSY i SZERSZENIE

Ciężko polemizować z faktem, że osy  są uciążliwe a ich użądlenia niosą za sobą zagrożenia zdrowotne. Użądlenie osy  jest bolesne, jednak użądlenie szerszenia jest znacznie boleśniejsze. Wynika to z faktu, iż szerszeń posiada dłuższe żądło niż osa czy pszczoła i znacznie głębiej penetruje skórę w trakcie ataku. Dodatkowo jad szerszenia zawiera acetylocholinę, która z kolei odpowiada za dość silne pieczenie rany.   Często towarzyszy mu obrzęk oraz podrażnienie skóry.  

Użądlenia mogą być bardzo niebezpieczne dla osób uczulonych na jad os i szerszeni jak również dla osób, które nie mają alergii. Szczególnie niebezpieczne są użądlenia w szyję. U każdego człowieka, nawet nie posiadającego uczulenia może dojść do spuchnięcia przełyku, który może skutkować nawet uduszeniem. W przypadku użądlenia osy lub szerszenia u osoby mającej alergię należy skierować się do lekarza tak szybko jak to możliwe.

 

Statystycznie około 20% populacji jest uczulonych na jad os i szerszeni. Osa w porównaniu do pszczoły nie traci żądła po ataku, więc może zaatakować nawet kilkakrotnie.  Wbrew powszechnemu przekonaniu osy są znacznie bardziej agresywne niż szerszenie.  Na ogół nie atakują bez powodu ale zdecydowanie łatwiej je sprowokować.

Owady z rodziny osowatych można rozgraniczyć na dwie podrodziny, os i klecanek. Klecanki budują gniazda „odkryte” jednoplastrowe, natomiast osy wieloplastrowe.

 

Jak uchronić się przed osami?

Chcąc zminimalizować ryzyko  przypadkowego ataku na świeżym powietrzu lepiej wstrzymać się od jedzenia słodkich rzeczy na dworzu. Osy wręcz lgną do grillowanego mięsa. Mogą na nie działać drażniąco upały czy intensywne zapachy np. perfum. Wabi je zapach krwi.

 

OSY i SZERSZENIE zwalczanie

W momencie gdy osy budują gniazdo w bliskiej odległości  od domu kwestią czasu jest aż będzie latać ich wiele.  Zaczną stanowić zagrożenie dla okolicznych mieszkańców a w takiej sytuacji ich zwalczanie to konieczność.

Nie zaleca się usuwania gniazda os i szerszeni we własnym zakresie. W obliczu zagrożenia mobilizują całą kolonię. Wspólnie bronią dostępu do gniazda i atakują napastnika.

to top