ZWALCZANIE SZKODNIKÓW MAGAZYNOWYCH

Szkodniki magazynowe mogą powodować straty w przechowywanej żywności, ziarnie, mące, paszach, przyprawach, produktach suchych oraz innych surowcach. Problem dotyczy nie tylko dużych magazynów zbożowych, ale również zakładów produkcji żywności, piekarni, cukierni, gastronomii, hurtowni, sklepów i niewielkich magazynów.

MIDAN Pest Control realizuje zwalczanie i monitoring szkodników magazynowych w Warszawie i okolicach. Działania rozpoczynamy od identyfikacji gatunku i ustalenia źródła infestacji. Dopiero na tej podstawie dobieramy monitoring, działania higieniczne, zabezpieczenia oraz – jeśli jest to konieczne – odpowiednią metodę dezynsekcji.

W obiektach spożywczych zwalczanie pojedynczych owadów nie powinno być jedynym działaniem. Najważniejsze jest ustalenie gdzie szkodnik się rozwija, jakie produkty zostały zasiedlone, którędy się rozprzestrzenia i dlaczego populacja utrzymuje się w obiekcie.

Co to są szkodniki magazynowe?

Szkodniki magazynowe to organizmy związane z przechowywanymi surowcami i produktami. Wśród najważniejszych znajdują się przede wszystkim chrząszcze, motyle, roztocza i inne drobne stawonogi. W magazynach zagrożenie sanitarne i gospodarcze mogą powodować również myszy oraz szczury.

Owady magazynowe mogą żerować bezpośrednio wewnątrz całych ziaren, na ziarnie uszkodzonym, w mące i produktach przemiału albo w gotowych produktach suchych. Inne gatunki pojawiają się szczególnie tam, gdzie występuje podwyższona wilgotność, pleśń lub zalegające pozostałości produktów.

Do produktów szczególnie narażonych należą m.in. zboża, mąki, kasze, ryż, płatki, makarony, pieczywo, pasze, orzechy, nasiona, suszone owoce, zioła, herbaty, przyprawy, kakao, karma dla zwierząt i inne produkty przechowywane w stanie suchym.

Najczęstsze szkodniki magazynowe

Identyfikacja gatunku jest jednym z najważniejszych etapów zwalczania. Poszczególne szkodniki różnią się sposobem żerowania, miejscem rozwoju oraz zachowaniem. Znalezienie małego chrząszcza na parapecie nie oznacza jeszcze, że właśnie tam znajduje się źródło problemu.

Żywiak chlebowiec

Żywiak chlebowiec (Stegobium paniceum) jest niewielkim brunatnym chrząszczem. Może rozwijać się w wielu suchych produktach, m.in. w produktach zbożowych, przyprawach, ziołach, herbatach czy karmie dla zwierząt. Dorosłe osobniki potrafią latać i mogą pojawiać się przy oknach, mimo że źródło znajduje się w zupełnie innym miejscu.

Szczegółową charakterystykę gatunku, wygląd larwy oraz sposób postępowania opisujemy w poradniku żywiak chlebowiec – jak wygląda, skąd się bierze i jak się go pozbyć.

Wołek zbożowy

Wołek zbożowy (Sitophilus granarius) jest jednym z charakterystycznych szkodników magazynowanego ziarna. Larwa rozwija się wewnątrz ziarniaka, dlatego początkowy etap infestacji może pozostać niewidoczny podczas pobieżnej kontroli powierzchni pryzmy lub worka.

Kapturnik zbożowiec

Kapturnik zbożowiec (Rhyzopertha dominica) atakuje magazynowane ziarno. Zarówno larwy, jak i dorosłe chrząszcze mogą powodować jego uszkodzenia. Obecność licznych osobników wymaga oceny większej partii surowca, a nie wyłącznie miejsca, w którym zauważono owady.

Trojszyki

Trojszyk ulec (Tribolium confusum) oraz trojszyk gryzący (Tribolium castaneum) należą do chrząszczy związanych przede wszystkim z produktami rozdrobnionymi i przetworzonymi. Można je spotkać m.in. w mące, otrębach, produktach zbożowych, orzechach i innych suchych produktach.

Spichrzel surynamski

Spichrzel surynamski (Oryzaephilus surinamensis) to mały, spłaszczony chrząszcz związany z wieloma produktami przechowywanymi. Szczególnie korzystne warunki znajduje w uszkodzonym ziarnie oraz produktach przetworzonych.

Mklik mączny

Mklik mączny (Ephestia kuehniella) jest motylem szczególnie kojarzonym z młynami, piekarniami i miejscami magazynowania mąki. Larwy mogą zanieczyszczać produkt przędzą oraz pozostałościami swojego rozwoju.

Omacnica spichrzanka i mole spożywcze

Omacnica spichrzanka (Plodia interpunctella) jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych motyli związanych z przechowywaną żywnością. Larwy mogą pozostawiać charakterystyczną przędzę w zasiedlonych produktach, a dorosłe motyle są często zauważane poza bezpośrednim źródłem infestacji.

Więcej o rozpoznawaniu i zwalczaniu tej grupy znajdziesz na stronie mole spożywcze – rozpoznawanie i zwalczanie.

Rozkruszek mączny, gryzki i szkodniki związane z wilgocią

Nie wszystkie problemy magazynowe dotyczą wyłącznie ziarna i mąki. W miejscach o podwyższonej wilgotności mogą rozwijać się również roztocza magazynowe, m.in. rozkruszek mączny (Acarus siro), oraz drobne gryzki związane z wilgotnością i obecnością mikroskopijnych grzybów.

Jeżeli w obiekcie widoczne są bardzo małe jasne owady przy wilgotnych powierzchniach lub opakowaniach, zobacz również gryzek i psotnik – jak je rozpoznać.

Szkodniki magazynowe pierwotne i wtórne – na czym polega różnica?

W praktyce szkodniki produktów przechowywanych można porządkować według sposobu żerowania. Szkodniki pierwotne są zdolne do zasiedlania całych, wcześniej nieuszkodzonych ziaren. Przykładem są niektóre wołki, kapturnik zbożowiec czy skośnik zbożowiaczek.

Szkodniki wtórne i zewnętrzne wykorzystują przede wszystkim ziarno uszkodzone, produkty przemiału oraz gotowe produkty spożywcze. Do tej grupy należą m.in. trojszyki, spichrzel surynamski i liczne inne chrząszcze oraz motyle produktów przechowywanych.

Osobną grupę stanowią organizmy związane z materiałem zawilgoconym, starzejącym się lub porażonym przez grzyby. Ich obecność może być sygnałem, że poza samym zwalczaniem szkodnika należy poprawić również warunki przechowywania.

Jak rozpoznać obecność szkodników magazynowych?

Pierwszym sygnałem nie zawsze są żywe owady znajdujące się bezpośrednio w produkcie. Dorosłe chrząszcze i motyle mogą opuszczać miejsce rozwoju i przemieszczać się po obiekcie.

  • żywe lub martwe chrząszcze w produkcie, na posadzce albo parapetach,
  • motyle pojawiające się w magazynie lub pomieszczeniach produkcyjnych,
  • larwy, poczwarki lub wylinki,
  • przędza i zlepione fragmenty produktów,
  • otwory w ziarnie lub opakowaniach,
  • drobny pył i pozostałości żerowania,
  • zanieczyszczenie produktów odchodami, wylinkami i martwymi osobnikami,
  • regularne odłowy owadów w urządzeniach monitoringowych.

Sam fakt znalezienia jednego owada nie zawsze pozwala określić rozmiar infestacji. Dlatego w obiektach magazynowych duże znaczenie ma systematyczny monitoring i analiza zmian aktywności szkodników w czasie.

Jak wygląda profesjonalne zwalczanie szkodników magazynowych?

Skuteczne działanie nie powinno zaczynać się od przypadkowego oprysku całego magazynu. W przypadku szkodników produktów przechowywanych podstawą jest prawidłowa diagnoza.

1. Inspekcja obiektu i identyfikacja gatunku

Sprawdzamy miejsca składowania surowców i produktów, regały, przestrzenie przyścienne, szczeliny konstrukcyjne, okolice maszyn, miejsca gromadzenia pyłu i pozostałości produktów oraz punkty, w których wcześniej obserwowano aktywność owadów.

Identyfikacja gatunku pozwala określić, jakiego źródła należy szukać i jak rozmieścić urządzenia monitorujące.

2. Ustalenie źródła infestacji

Źródłem mogą być zasiedlone surowce, długo przechowywane partie produktów, rozsypana mąka lub ziarno, pozostałości znajdujące się pod urządzeniami, szczeliny technologiczne albo miejsca trudne do regularnego czyszczenia.

Bez usunięcia źródła nawet skuteczny zabieg może przynieść jedynie krótkotrwałe ograniczenie liczby widocznych osobników.

3. Monitoring aktywności szkodników

W zależności od gatunku i rodzaju obiektu wykorzystuje się odpowiednio dobrane detektory, pułapki lepowe oraz pułapki z atraktantami lub feromonami. Rozmieszczenie urządzeń powinno umożliwiać ocenę, gdzie aktywność jest największa i czy po wykonaniu działań populacja spada.

4. Działania higieniczne i techniczne

W wielu obiektach kluczowe jest dokładne usunięcie zalegających resztek produktu, poprawienie możliwości czyszczenia, uszczelnienie wybranych przestrzeni, właściwa rotacja zapasów oraz kontrola temperatury i wilgotności.

5. Dezynsekcja

Jeżeli sama eliminacja źródła i działania higieniczne nie są wystarczające, dobieramy metodę dezynsekcji do gatunku, rodzaju obiektu i charakteru produkcji. W obiektach związanych z żywnością sposób wykonania zabiegu musi uwzględniać bezpieczeństwo produktów, procesów technologicznych i osób przebywających w obiekcie.

Więcej informacji o wykonywanych zabiegach znajduje się na stronie dezynsekcja Warszawa – profesjonalne zwalczanie owadów.

Monitoring szkodników w systemie HACCP i IPM

W zakładach produkcji i obrotu żywnością obecność szkodników może prowadzić do zanieczyszczenia żywności oraz zwiększać ryzyko wystąpienia zagrożeń biologicznych. Dlatego w obiektach tego typu nie ograniczamy działań do interwencji po zauważeniu owadów.

Stały monitoring umożliwia wykrycie wzrostu aktywności zanim problem stanie się widoczny w całym obiekcie. Pozwala również porównać wyniki z kolejnych kontroli, określić strefy zwiększonego ryzyka i wdrażać działania korygujące.

W ramach obsługi obiektów możemy prowadzić system punktów monitoringowych oraz dokumentację DDD dostosowaną do obiektu. Szczegółowy zakres znajduje się na stronie monitoring HACCP i ochrona obiektów przed szkodnikami.

Jakie obiekty wymagają szczególnej ochrony przed szkodnikami?

Problem szkodników magazynowych może wystąpić wszędzie tam, gdzie przez dłuższy czas przechowuje się surowce lub produkty podatne na zasiedlenie. Szczególną uwagę wymagają:

  • magazyny żywności i surowców,
  • młyny i magazyny zbożowe,
  • piekarnie i cukiernie,
  • zakłady produkcji spożywczej,
  • hurtownie i centra dystrybucyjne,
  • gastronomia i zaplecza kuchenne,
  • sklepy i magazyny produktów suchych,
  • magazyny pasz i karmy dla zwierząt.

Myszy i szczury w magazynie

Myszy i szczury nie należą do owadów magazynowych, ale w magazynach i zakładach spożywczych stanowią osobną, bardzo ważną grupę zagrożeń. Mogą uszkadzać opakowania i instalacje, zanieczyszczać produkty oraz przemieszczać się pomiędzy strefami obiektu.

Ich monitoring powinien być prowadzony niezależnie od monitoringu owadów. Informacje o zabezpieczaniu obiektów i zwalczaniu gryzoni znajdziesz na stronie deratyzacja Warszawa – zwalczanie myszy i szczurów.

Czy sam oprysk wystarczy na szkodniki magazynowe?

Najczęściej nie. Jeżeli źródłem jest zasiedlona partia surowca, produkt pozostający wewnątrz maszyny albo zalegające resztki w szczelinach, usunięcie dorosłych owadów z powierzchni nie zakończy problemu.

Dlatego profesjonalne zwalczanie powinno łączyć identyfikację, lokalizację źródła, higienę, monitoring, działania techniczne i dopiero odpowiednio dobraną metodę dezynsekcji.

Preparaty biobójcze powinny być stosowane zgodnie z ich przeznaczeniem i etykietą. W miejscach związanych z żywnością szczególne znaczenie ma takie prowadzenie działań, aby nie doprowadzić do zanieczyszczenia produktów ani powierzchni mających z nimi kontakt.

Z praktyki MIDAN Pest Control

W przypadku obiektów magazynowych samo znalezienie owada często nie wskazuje jeszcze miejsca jego rozwoju. Dorosłe chrząszcze i motyle mogą przemieszczać się pomiędzy strefami, dlatego kontrolujemy nie tylko punkt zgłoszenia, ale również potencjalne źródła pokarmu, trudno dostępne przestrzenie i wyniki urządzeń monitoringowych.

W stałej obsłudze najważniejsza jest dla nas możliwość porównania sytuacji podczas kolejnych wizyt. Pojedynczy odłów jest informacją, natomiast zmiana liczby odławianych osobników i ich rozmieszczenia pozwala ocenić, czy problem narasta, zanika czy przenosi się do innej strefy.

W obiektach spożywczych działania DDD łączymy z zaleceniami dotyczącymi higieny, zabezpieczenia surowców, uszczelnień i organizacji magazynowania. Dzięki temu zwalczanie nie sprowadza się wyłącznie do zastosowania preparatu, lecz do ograniczenia warunków umożliwiających dalszy rozwój szkodników.

Najczęściej zadawane pytania

Co zaliczamy do szkodników magazynowych?

Do najważniejszych szkodników magazynowych należą m.in. wołki, kapturniki, trojszyki, spichrzele, żywiaki, mkliki, omacnice, roztocza magazynowe i inne organizmy związane z przechowywanymi produktami. W magazynach istotne zagrożenie stanowią również myszy i szczury.

Jak rozpoznać obecność szkodników magazynowych?

Sygnałem mogą być żywe lub martwe chrząszcze, motyle, larwy, wylinki, przędza, otwory w ziarnie i opakowaniach, drobny pył oraz odłowy w urządzeniach monitoringowych. Dokładna identyfikacja gatunku ułatwia odnalezienie źródła infestacji.

Na czym polega zwalczanie szkodników magazynowych?

Podstawą jest identyfikacja gatunku, inspekcja obiektu i odnalezienie źródła. Następnie wdraża się odpowiednie działania higieniczne, monitoring, zabezpieczenia techniczne oraz w razie potrzeby profesjonalną dezynsekcję.

Czy oprysk wystarczy na szkodniki magazynowe?

Nie zawsze. Jeżeli w obiekcie pozostanie zasiedlony produkt lub miejsce rozwoju larw, problem może powracać. Dlatego skuteczne działanie powinno obejmować również usunięcie źródła infestacji i monitoring.

Czy szkodniki magazynowe obejmuje monitoring HACCP?

W obiektach związanych z żywnością kontrola i monitoring szkodników są ważnym elementem systemu higieny oraz działań opartych na HACCP i IPM. Obecność szkodników może prowadzić do zanieczyszczenia żywności oraz zwiększać ryzyko wystąpienia zagrożeń biologicznych.

Czy MIDAN Pest Control obsługuje magazyny w Warszawie?

Tak. MIDAN Pest Control realizuje monitoring, identyfikację i zwalczanie szkodników w magazynach oraz innych obiektach na terenie Warszawy i okolic.


Opracowanie merytoryczne

MIDAN Pest Control – firma zajmująca się dezynsekcją, deratyzacją oraz monitoringiem szkodników w mieszkaniach i obiektach komercyjnych w Warszawie i okolicach. Więcej informacji o zakresie obsługi znajduje się na stronie usługi DDD.

Przy opracowaniu informacji dotyczących szkodników produktów przechowywanych wykorzystano również materiały Instytutu Ochrony Roślin – PIB, Purdue University Extension oraz University of Minnesota Extension. Informacje dotyczące systemu HACCP oparto także na materiałach Głównego Inspektoratu Sanitarnego.